ادغام كبير آنست كه مدغم و مدغم فيه متحرك باشند كه در اين صورت اوّلى را ساكن و در دوّم ادغام كنند . چون در اين نوع ادغام يك عمل بيشتر از ادغام صغير انجام ميگيرد ( ساكن كردن مدغم ) بدين سبب آن را ادغام كبير ناميده‌اند . ادغام كبير بر دو قسم است : 1 - هر گاه مدغم و مدغم فيه متماثل و در يك كلمه واقع شوند و مطابق قواعد صرفى ادغام شده باشد ، ادغام آن لازم است مانند : مَدَّ ( گسترد ) - دَابَّةٍ ( جنبنده ) - الضَّالِّينَ ( گمراهان ) - تَأْمُرُونِّي ( مرا امر ميكنيد ) - مَكَّنِّي ( مرا تمكّن داده ) كه در رسم الخط قرآن نيز به همين طريق نگاشته شده و در اصل مدد - داببة - ضاللين - تأمرونني - مكّنني بوده است . 2 - چنانچه مدغم و مدغم فيه در دو كلمه قرار گيرند اعم از آنكه متماثل و متجانس و يا متقارب باشند بعضى قراء « حمزهء كوفى ، ابو عمر و بصرى و سوسى راوى وى ، يعقوب ، اعمش » در مواردى من باب تخفيف ، ادغام را جايز دانسته و سايرين روا نميدانند و چون خواندن هر يك از حروف قرآن ده حسنه دارد براى درك حسنات آن ترك اين گونه ادغام بهتر است و اكثر فقها نيز من باب احتياط ترك ادغام كبير را در اذكار نماز اولى دانسته‌اند مانند : الرَّحِيمِ مالِكِ - فِيهِ هُدىً - سَيَقُولُ لَكَ - يَعْلَمُ ما - عُقْدَةَ النِّكاحِ حَتَّى - لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ - ذلِكَ كَتَبْنا - الْكِتابَ بِالْحَقِّ - بَيَّتَ طائِفَةٌ - وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ - خَلَقَكُمْ - قالَ رَجُلانِ - نُبَيِّنُ لَهُمُ - يَكادُ زَيْتُها - فَالزَّاجِراتِ زَجْراً - السَّيِّئاتِ ثُمَّ .